Reflecteren is zonde van je tijd, toch?

Je hebt vast weleens een reflectie moeten schrijven, bijvoorbeeld na het afronden van een project of stage voor school. Een paar uur voor de deadline nog even snel je hoofd breken over wat standaardvragen die betrekking hebben op jouw keuzes en inzet tijdens de afgelopen periode. Dé definitie van zinloze werkverschaffing, want hier heb je mooi niks aan! Toch?

Veel studenten ervaren reflecteren als een nutteloos en moeizaam proces. Toch komt reflectie tijdens vrijwel iedere opleiding aanbod. En denk je na je opleiding klaar te zijn? Dan kan je weleens van een koude kermis thuiskomen… Maar geloof het of niet het schrijven van een reflectie wordt echt niet gevraagd om je te treiteren!

De zin en onzin van reflecteren

Reflecteren is bewust stilstaan bij en nadenken over je eigen handelen. Je leert begrijpen waarom je op een bepaalde manier gereageerd hebt, welk gevoel hier bij kwam kijken en hoe je in de toekomst anders kan reageren. Klinkt nogal zweverig, maar meer bewustzijn van jouw eigen handelen kan je goede lessen voor de toekomst opleveren. Je kent vast het spreekwoord ‘al doende leert men’ wel. Door te reflecteren leer je in te zien dat ook slechte ervaringen goede ervaringen kunnen zijn.

Als je alleen kijkt naar wat er de afgelopen periode goed ging en wat je anders zou kunnen doen, dan ben je eigenlijk aan het evalueren in plaats van reflecteren. Bij reflecteren ga je meer de diepte in en kijk je meer naar wáárom je op een bepaalde manier gehandeld hebt. Je zet als het ware een komma waar je normaal een punt zou zetten, zonder oordeel over of dat goed of fout was. Op deze manier kan je patronen ontdekken in jouw eigen gedrag. Je gedrag bestaat uit allemaal ervaringen en momenten die je van vroeger hebt meegekregen of hebt aangeleerd, bijvoorbeeld om jezelf te beschermen. Vaak ben je niet bewust van deze gedragspatronen, maar dit heeft wel degelijk een effect op jezelf en jouw omgeving.

Wat je kan helpen met reflecteren is direct opschrijven waar je tegenaan loopt en hoe jij je daardoor voelt. Wacht niet te lang en maak tussentijdse notities voor jezelf als dingen opvallen. Ook kan je tijdens het schrijven van je reflectie bedenken wat het opschrijven van een bepaalde situatie met je doet. Merk je dat je weer enthousiast, beschaamd of juist geïrriteerd raakt door het terugdenken aan die situatie? Dan is dat het juiste moment om jezelf af te vragen wáárom dat zo is.

Reflectievragen

Er zijn een hoop vragen die je kunt gebruiken voor het schrijven van een reflectie, denk bijvoorbeeld aan:

  • Wat ging er goed en waarom?
  • Wat ging er minder goed en waarom?
  • Hoe voelde ik mij hierbij en waarom?
  • Welk gedrag heb ik ingezet en waarom?
  • Zie ik mezelf dat gedrag vaker inzetten en in wat voor situaties dan?

Welke vragen je jezelf kunt stellen waar je echt wat aan hebt is afhankelijk van dat waar je op reflecteert. Op het internet zijn verschillende methodes te vinden die je kan toepassen. Het is met name belangrijk dat je voor jezelf nagaat wat jij belangrijk vindt en wat bij jou past. Begin met een aantal vragen en situaties die bij je naar boven komen, schrijf ze op, en vergeet niet jezelf de waarom vraag te stellen. Het doel van reflecteren is om jou verder te laten kijken naar je eigen gedachten, gevoelens en gedrag. Hoe meer diepgang jij geeft aan jouw reflectie, hoe meer je hieruit kan halen.

Aan de slag

Wil je oefenen met reflecteren en kijken wat het je oplevert? Schrijf voor jezelf een week lang een dagelijkse reflectie. Dit hoeft per keer nog geen vijf minuten te duren. Beschrijf eerst kort hoe je dag eruit zag, geef vervolgens antwoord op de vragen wat er goed ging en wat er beter kon en stel jezelf ook vooral die waarom-vraag. Sluit af met het gevoel wat je hierbij kreeg, hoe trots, blij of dankbaar ben je voor de dingen die goed gingen, en hoe verdrietig, boos of geïrriteerd ben je door dat wat beter kon. Besef je ook vooral dat erbij reflecteren geen goed of fout is! Merk je wel dat je vindt dat je het goed of juist niet goed doet? Vraag jezelf dan af waarom😉!

Auteurs

Wij, Laura en Arien, volgen het persoonlijk ontwikkelprogramma van In2Talent. Laura vanuit haar rol als Inkoopconsultant, Arien vanuit haar rol als recruiter en leidinggevende. Binnen het In2Talent ontwikkelprogramma zijn wij actief aan de slag met ons persoonlijk leiderschap. We worden ons bewust van ons eigen gedrag en emoties. Klinkt zweverig he? Dat valt heel erg mee! En om dat te laten zien en onze ervaringen te delen schrijven wij een serie artikelen over de onderwerpen die in het persoonlijk ontwikkelprogramma van In2Talent aan bod komen. Als je vragen hebt over onze artikelen mag je die natuurlijk altijd stellen. Je kunt ons bereiken via laura@in2talent.nl en arien@in2talent.nl