Als inkoper krijg je vaak te maken met leveranciers, contracten, aanbestedingen, prijzen en risico’s. De wereld waarin je dat doet, staat nooit stil. Oorlogen, nieuwe wet- en regelgeving, technologische ontwikkelingen zoals AI en veranderingen in markten kunnen direct invloed hebben op je werk. Soms zie je die invloed meteen, maar vaak ook niet. De werkelijkheid is vaak groter dan wat je op het eerste gezicht ziet. Juist daarom is marktkennis zo belangrijk.
Als inkoper maak je ook keuzes binnen een bepaalde context. Hoe beter je die context begrijpt, hoe beter je kunt inschatten wat er speelt en welke gevolgen ontwikkelingen kunnen hebben. Marktkennis helpt je om verder te kijken dan alleen de opdracht die voor je ligt.
Denk bijvoorbeeld aan het sourcen van een nieuwe leverancier. Als je weet hoe de markt zich ontwikkelt, welke leveranciers er in de markt zijn en waar schaarste ontstaat en welke trends spelen, dan kun je met deze informatie ook betere keuzes maken. Je kunt risico’s eerder signaleren, kansen herkennen en opdrachtgevers beter adviseren. Ook kan marktkennis ervoor zorgen dat je minder snel wordt verrast. Een ontwikkeling die vandaag nog ver van je werk lijkt te staan, kan morgen ineens grote gevolgen hebben voor jouw inkoopproces.
Van wereldnieuws naar de inkooppraktijk
Een mooi voorbeeld hiervan kwam Angel tegen tijdens haar opdracht bij Animo. Toen een vrachtschip in de Rode Zee werd aangevallen, besloten veel scheepvaartmaatschappijen deze route te vermijden en via Afrika te varen. Dit was een ontwikkeling die niet alleen de scheepvaart raakte, maar ook grote gevolgen voor planning en inkoop had. De langere vaarroute zorgde voor langere levertijden en vertragingen van onze producten. Door het nieuws en de ontwikkelingen op de markt actief te volgen en tegelijkertijd contact te houden met onze leverancier, konden ze de situatie goed blijven inschatten. Ze besloten uiteindelijk om voor bepaalde leveringen over te stappen op luchtvracht en daarnaast een nieuwe leverancier te zoeken met een betere leverzekerheid.
Dit voorbeeld laat zien dat marktkennis niet alleen iets is wat je gebruikt voor een marktanalyse of aanbestedingsstrategie. Het kan je helpen om op het juiste moment de juiste beslissing te nemen.
Het hebben van marktkennis betekent niet dat je alles moet weten. Het gaat er vooral om dat je weet wat er speelt en welke ontwikkelingen relevant kunnen zijn voor jouw werk. Dat kan heel praktisch. Volg bijvoorbeeld het nieuws, lees vakbladen, praat met collega’s en leveranciers en blijf op de hoogte van relevante wet- en regelgeving.
Maak je speelveld groter
Uiteindelijk zorgt marktkennis ervoor dat je speelveld groter wordt. Je kijkt niet alleen naar wat er vandaag gebeurt, maar begrijpt beter waarom iets gebeurt en wat er morgen kan veranderen.
En misschien is dat wel de belangrijkste les: je weet nooit het hele plaatje, maar je kunt er wel voor zorgen dat je steeds meer van het plaatje ziet. Hoe beter je weet wat er om je heen gebeurt, hoe beter je kunt bepalen wat je ermee moet doen. Door nieuwsgierig te blijven, ontwikkelingen te volgen en kennis met elkaar te delen, vergroot je niet alleen je eigen kennis, maar ook de kwaliteit van je advies als inkoper.
